Is Cruijff wel een goed adviseur?

Het vertrek van Johan Cruijff, na een kortstondige aanwezigheid van 17 dagen als adviseur zonder formele titel, heeft een groot deel van voetbalminnend Nederland verbijsterd achtergelaten. Bij de eerste de beste tegenwerping slaat Cruijff de deuren van de Arena hard achter zich dicht. Voorgoed? Het lijkt er wel op, want het imago van ‘Het Orakel van Betondorp’ heeft met deze nogal wilde actie een fikse deuk opgelopen. Vreemd eigenlijk, want heeft iemand zich wel eens afgevraagd of Cruijff voldoet aan de eisen van een goed adviseur? 1minutemanager legt ‘El Salvador’ langs de consultancy-meetlat.Ik ben bij dit assessment van de adviseur Cruijff uitgegaan van het boek ‘Management Consulting, a guide to the profession’ van Milan Kubr onder auspiciën van The International Labour Office te Genève. Een liefst 850 pagina’s dik ‘handboek soldaat’ voor consultants. Er worden in het boek tientallen kwaliteitscriteria genoemd waaraan adviseurs moeten voldoen om in de dagelijkse praktijk te kunnen overleven.

Laat ik beginnen met enkele capaciteiten die herkenbaar aanwezig lijken te zijn bij onze voormalig topvoetballer. Allereerst moet er sprake zijn van een ondernemende spirit. Nou die heeft Cruijff wel. Hij loopt (onaangekondigd?) een vergadering van de ledenraad binnen en loopt er met een opdracht weer uit. De droom van alle consultants wereldwijd! En natuurlijk herinneren wij ons de heftige discussies over strepen op schoenen, het eigen sportmerk, de winkel van vrouw Danny en de investeringen in de varkensfokkerij. Dat ondernemende, dat zit dus wel goed. Ook op het onderdeel creatief en origineel denken scoort Cruijff hoog. En natuurlijk, op het (wellicht wel erg grote) zelfvertrouwen en ambitieniveau van de meester is niets aan te merken en heeft hij ook de moed getoond die nodig is om de opdracht te aanvaarden. So far, so good!

Maar dan! Waaraan moet een goed adviseur nog meer voldoen? Je kan Cruijff veel verwijten, maar niet dat hij zijn eigen beperkingen kent of dat hij fouten toegeeft en leert uit mislukkingen. Ik herinner mij bijvoorbeeld een periode uit zijn trainerschap bij Barcelona, waarbij hij onnavolgbaar vasthield aan een keeper (Busquets) die blunder op blunder bleef stapelen. Toch was het volgens Cruijff een uitstekende doelman en zag iedereen het verkeerd. Natuurlijk nooit meer wat van deze top-goalie gehoord.

Opmerkelijk is ook dat Cruijff het rapport van Uri Coronel weigerde te lezen. Prima, dat is wel de noodzakelijke onafhankelijkheid van de adviseur, maar met de vaardigheid om feiten te observeren, te analyseren, verzamelen, selecteren en evalueren heeft dit natuurlijk niets van doen. En zijn intuïtieve manier van denken en doen staat wel heel ver af van de inductieve en deductieve manier die noodzakelijk is bij het werk van de adviseur. Ook op de punten flexibiliteit en aanpassingsvermogen aan veranderende omstandigheden scoort hij naar mijn mening (erg) laag.

En dan het menselijke aspect. Heeft Cruijff wel voldoende respect getoond voor de mening van anderen? Tolerantie getoond? Heeft hij de tijd genomen om vertrouwen te wekken en heeft hij wel goed op de reacties van de staf van Ajax geanticipeerd? Mensen die hij tenslotte goed kent. Heeft hij het vermogen getoond te kunnen of willen luisteren of wilde hij autocratisch tot oplossingen komen? Heeft hij kalm en rustig de situatie trachten op te lossen? Dat lijkt me allemaal niet. Ik wil u niet langer vervelen met een opsomming van advies-eigenschappen waaraan Cruijff niet voldoet, de conclusie is evident.

Hoe hoog het verwachtingspatroon van de bevolking ook is, de realiteit heeft de droom uiteen doen spatten. Cruijff is geen ideale adviseur, daarvoor mist hij het grootste deel van de competenties die nodig zijn om dit lastige beroep goed uit te oefenen. Hetgeen maar weer eens aangeeft dat iedereen zich dan wel adviseur mag noemen, maar niet dat iedereen het ook zomaar is.

3 thoughts on “Is Cruijff wel een goed adviseur?”

M. de Fouw 12 jaar ago

interesting en herkenbaar DIA

Willem Mastenbroek 12 jaar ago

Als je als adviseur al afhaakt bij het eerste verschil van mening met de mensen die het uiteindelijk moeten uitvoeren, tja …. dan ben je als adviseur geen knip voor de neus waard. Of anders geformuleerd: Aan zo'n adviseur heeft de klant niets.Jammer, maar werd er niet veel te veel van Cruijff verwacht? Verwachtingen die ook een hele goede adviseur niet waar had kunnen maken! "De Verlosser!" Wat een onzin. De kern van het probleem is volgens mij dat je iemand anders niet kan laten oplossen wat je zelf moet doen. Een 'Verlosser' maakt afhankelijk terwijl men zelf de verantwoordelijkheid moet pakken om eruit te komen. Cruijff had hooguit een paar stevige duwen in de goede richting kunnen geven. Hoe dan ook de verantwoordelijkheid voor de toekomst ligt zonder "Verlosser" weer waar die hoort. Dus zo heel gek vind ik het vertrek van Cruijff nog niet.

Pim Brils 12 jaar ago

Vakinhoudelijke vervreemding is een groot probleem in het bedrijfsleven. Bestuurders en cnsultants leven in een eigen schijnwereld, met een eigen jargon, varen blind op cijfertjes en rapporten, maar hebben ondertussen nauwelijks nog inhoudelijke kennis en zien al helemaal niet meer wat er op de werkvloer werkelijk mis is.
Johan ziet meteen wat er mis is bij Ajax. Afgelopen zondag verloor de A1 met 5-0 van Den Haag. En de week daarvoor en daarvoor verloren ze ook al. Het gaat niet goed met Ajax, zegt Johan. Daar heeft hij geen dik rapport voor nodig. Ziet-i zo ook wel.
Toen Johan eind jaren 80 met de jeugd van Ajax bezig was ging het nog anders. Toen stonden alle jeugdtrainers van Ajax bij een wedstrijd van de A1 nog allemaal naast langs de lijn. En elke trainer wist nog precies wat hij wie geleerd had, in de E1, een ander in de D1. Alle trainers waren met een gezamelijke zaak bezig en volgden de pupillen door de gehele jeugdopleiding. Nu heeft elke trainer zijn eigen resultaatverantwoordelijkheid en voor het overkoepelende zijn coordinatoren benoemd. Nu zijn jeugdtrainers elkaars concurenten geworden. Ze moeten met hun eigen team presteren. Niks spelers uitlenen als er in een ander team tekort zijn. Eerst zelf resultaten halen, dan kan je later makkelijk hogerop, en of die spelers er uiteindelijk wel of niet komen is een tweede.
Johan heeft dat allemaal in de gaten. Het moet helemaal anders, zegt-i. Die coordinatoren moeten eruit en de trainers moeten weer een team worden. En de spelrtjes moeten meer vrijheid krijgen en minder taken in het veld.
Maar toen begonnen de bobo's weer over verantwoordelijkheden. En onder die coordinatoren zaten een paar vriendjes van Marco, en Marco wilde ook al niet meewerken. Dus Johan gaf zijn opdracht weer terug. Johan gaat niet liggen polderen, want dan los je nog niks op.
Groot gelijk. Stop maar Johan. Je komt er niet meer doorheen, bij die mensen.
Er zal nu wel weer een echte consultant of bestuurder komen, die het jargon wel beheerst. En die geen verstand van voetbal heeft. Die zo vanuit bijvoorbeeld het wielrennen kan worden overgeheveld en in dezelfde taal kan doorspreken, alsof het inhoudelijk allemaal niet uitmaakt. En Ajax zal weer niet beter worden. Ik vrees, nu Johan voor Ajax verloren is, nooit niet meer.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *