Waarom we alles pikken van Apple en niets van bankiers

Apple's Core Business

Waanzinnige bonussen. Uitbuiting van arbeiders. Een neiging naar arrogant gedrag. Er zijn bankiers voor minder aan de schandpaal genageld. Toch heb ik het hier niet over de financiële sector, maar over Apple. U weet wel, dat hippe bedrijf, dat revoluties heeft ontketend in de computer-, muziek- en mediabusiness. Dat producten maakt waar voor consumenten gillend dagenlang voor winkeldeuren liggen. Waarom pikken we stuitend gedrag wel van Apple en  niet van de financiële sector?

Laten we de feiten eens op een rijtje zetten. Oprichter en CEO Steve Jobs is nauwelijks dood en begraven of de nieuwe topman van Apple, Tim Cook, krijgt 1 miljoen aandelen in het bedrijf om hem enkele jaren aan het bedrijf te binden.  Dat komt momenteel neer op een bonus ter waarde van meer dan 383 miljoen dollar (264 miljoen euro). Zou hij niet ook hebben bijgetekend voor de helft? Mist Apple hier niet een belangrijke trend van de laatste jaren, namelijk dat perverse bonussen tot het verleden behoren?

Dan de onderneming in China waar Apple haar producten in elkaar laat zetten, Foxconn. De horrorverhalen over de arbeidsomstandigheden en de lage lonen aldaar zijn niet van de lucht. Het heeft zelfs geleid tot een hoog zelfmoordpercentage onder de medewerkers. De oplossing van Foxconn hiertegen, naast een beetje extra geld? Het spannen van vangnetten!

Wie denkt dat Foxconn dankzij alle negatieve publiciteit en hopelijk wat ‘opbouwende kritiek’ van Apple tot inzicht is gekomen, vergist zich. Oprichter Terry Gou heeft nog onlangs aan zijn topmanagement een presentatie laten geven door een dierentuin-manager. Hij is namelijk van mening dat zijn 1 miljoen werknemers het best zijn aan te sturen als dieren. Over rotte appels gesproken.

Het ergste is naar mijn mening nog dat dit allemaal in schril contrast staat met wat Apple zelf zegt over het naleven van de hoogste standaarden in de business t.a.v. social responsibility van haar leveranciers! Mooie woorden, netjes opgeschreven, papier is tenslotte geduldig. Ondertussen worden 1 miljoen werknemers, waarvan een belangrijk deel Apple producten in elkaar sleutelt, vernederd en uitgebuit. Zou CEO Cook ook op dit onderdeel worden beoordeeld? Dat is tegenwoordig namelijk wel gebruikelijk, zelfs in de financiële sector. Waarom niet alle 1 miljoen medewerkers van Foxconn $ 200,– geven als bonus als dank voor hun inzet voor Apple? Dat is veel geld in China, en dan heeft Tim Cook nog altijd de helft van zijn bonus over! Dat zou nog eens een social responsibility statement zijn! Nu is de Apple verklaring niet meer dan een verzameling loze woorden.

Er lijkt meer aan de hand bij Apple dan we durven, of is het gewoon willen, toegeven. We willen tenslotte allemaal de laatste I-pod, I-pad of I-phone.  Als de nieuwe I-Phone het door de stalen behuizing qua ontvangst minder lijkt te doen dan verwacht, vertoont het bedrijf in eerste instantie arrogant en monopolistisch gedrag door de schuld te geven aan de consument. Precies datgene wat je totaal niet van een hip en modern bedrijf verwacht. Pas na veel kritiek ruilt Apple de apparaten om of biedt een beschermend hoesje.

Gek eigenlijk, dat wij ons totaal niet druk maken over het gedrag van Apple, maar bij vergelijkbaar gedrag van bankiers wel tegen het plafond vliegen. Apple vergelijken met bankiers laat ons een aantal dingen zien. Ten eerste dat het gedrag van de mensen behoorlijk krom kan zijn. Als het in ons voordeel is en we krijgen er een mooi hebbedingetje voor terug, dan maakt het niet uit of men apparaten of kleding in elkaar laat knutselen door kinderen of uitgebuite ‘slaven’. Kritiek verstomt dan snel. Zelfs als tegelijkertijd de topman een paar honderd miljoen bonus krijgt.  Bij vergelijkbaar gedrag van banken wordt het luchtbed al opgepompt en de tent en slaapzak al klaargelegd.

Het tweede en wellicht belangrijkste punt is dat de bancaire wereld zeer gereguleerd is, waardoor er weinig concurrentie is. En als het misgaat, staat de  overheidssteun klaar. Als het goed gaat daarentegen, ontvangen managers, die zelf geen risico lopen als ondernemer, stevige bonussen. Dat zet kwaad bloed, want overheidssteun voor Apple, dat is echt een brug te ver.

Apple vertoont gedrag dat sterk begint te lijken op dat wat we eerder zagen bij bedrijven als Kodak, Philips, IBM en Microsoft. En op dat van de financiële sector! De oorzaak van de neergang ligt zelden in de laatste fase van het bedrijf, maar juist in de meest succesvolle periode, op het moment dat monopolistisch gedrag wordt vertoond. Juist daarom moet Apple NU intern ingrijpen! Want hoe smakelijk en verleidelijk de Apple’s er uit mogen zien, overmoed ligt op de loer. Dat weten we al sinds Adam en Eva.

Mijn adviezen aan de CEO en medewerkers van Apple:

1. Walk Your Talk, maak serieus werk van social responsibility en reken de CEO hier ook op af. Zorg voor betere werkomstandigheden bij je (belangrijkste) leveranciers. Haal anders je business weg. Je kan je niet blijven verschuilen achter het mantra dat hier sprake is van ‘een toeleverancier’ en een ‘groeimodel’. Wie is nu van wie afhankelijk? Die bonus voor Cook, waarom die niet 50/50 delen met de medewerkers van Foxconn? Dat zou nog eens een social responsibility statement zijn!

2. Schudt de medewerkers wakker, want arrogantie ligt op de loer. De Android van Google/Samsung et cetera werkt, uit eigen ervaring, echt lekkerder dan de I-phone. Betere ontvangst, sneller, lichter. Voor je het weet, verkoop je alleen nog maar licenties, zie Kodak.

3. Vergeet niet waar jullie vandaan komen. Ook Apple was midden jaren negentig op sterven na dood en moest gered worden. Reddende engel toen? Bill Gates! Enige nederigheid is dus op zijn plaats.

15 thoughts on “Waarom we alles pikken van Apple en niets van bankiers”

Tim 7 jaar ago

Beste Gyuri,

Ik ben het helemaal met je eens wat je schrijft en de adviezen die je geeft.

Er is denk zijn denk ik twee reden waarom men van Apple dergelijk gedrag wel pikt en niet van banken.

1. Als banken rommelen met geld, dubieuze investeringen doen (wapenhandel etc.) dan doen ze dat van óns geld. De laatste jaren is het transparanter geworden wat banken met het geld doel. Omdat het ons geld is verwachten we dat daar verantwoordelijk mee wordt opgegaan.

2. Punt twee haakt daar op in. Apple verkoopt in eerste instantie een product en daar hangen verschillende services aan (iTunes). Banken zijn veel meer dienst gerichte organisaties. Daarbij koop je bij Apple een tastbaar product. De buit is binnen. Bij banken ligt dat gevoel voor mensen denk ik anders omdat een hypotheek of verzekering minder tastbaar is. Met een bank heeft men ook een langere verbondenheid en verplichting. Met Apple niet.

Mocht u hier nog anderen gedachten over hebben, dan ben ik daar erg benieuwd naar.

groet, Tim Lagas

Diederick 7 jaar ago

Ik merk in dit artikel meer een persoonlijke vete dan weldegen feiten. De iphone 4 met stalen behuizing is minder vaak retour gestuurd vanwege een defect dan de voorgaande versies. Daarnaast verschillen Apple en Microsoft op een zeer fundamenteel onderdeel aan de basis van computers, gesloten vs open systemen. Beide heeft zijn voor- en nadelen. Zelfs Gates had ontzag voor Jobs.

Andrei 7 jaar ago

Het is duidelijk dat hier Apple’s met peren worden vergeleken en dat de schrijver niet voldoende beeld heeft van de economie. Even een paar feitjes:

Banken beheren geld van anderen en moeten daar zorgvuldig mee omgaan. Wat beheert Apple van mij?
Klant worden van bank is onontkoombaar. Je kunt niets zonder betalingsverkeer. Apple kun je links laten liggen en is een vrij keuze.
Wangedrag van Apple leidt tot faillissement en meer niet. Wangedrag van banken tot grote financiële chaos.
Apple kunnen we als consument gewoon niet kopen. Als we morgen besluiten ons geld bij de banken weg te halen dan zijn we ons geld kwijt omdat het simpelweg niet bestaat.
Apple kan niet iets creëren dat niet bestaat. Banken kunnen geld uitlenen dat simpelweg er niet is.
Zo kan ik nog wel even doorgaan en het komt er op neer dat banken een andere functie hebben en geen consumptiegoed is. Kortom Apple’s met peren…

Gyuri Vergouw 7 jaar ago

Leuke reacties. Even kort wat toelichting. Diederick: zeker geen sprake van vete, maar van feiten. Een vete zou teveel eer voor mij zijn, wie ben ik t.o.v Apple tenslotte, en wat heb ik daarbij te winnen? Ik heb de feiten niet zelf verzonnen, deze staan her en der op het internet. Het gaat erom dat Apple niet zo heilig is als wel lijkt bij de fans en wel heel makkelijk de eigen straat schoonveegt. Steven Jobs als moderne heilige, maar de geluiden die ik weergeef laten toch een ander beeld zien. Over gesloten en open systemen, wacht maar af, Apple is druk doende met E-books ook gesloten systemen op de markt te zetten, je mag de E-publishing software gebruiken, maar alleen als je de boeken aanbiedt tegen 30% bij Apple. Is dat open? Andrei: Ik vergelijk niet de functies van de beide bedrijfstakken, maar de wijze waarop ze zakelijk bezig zijn en de reactie daarop van consumenten, dat is iets anders. Jammer dat de boodschap van uitbuiting van derde wereldlandburgers helemaal langs je heen gaat en je hier ook niet op reageert. Het geeft goed aan hoe weinig het dus de Apple gebruikers interesseert of er in China mensen worden uitgebuit. Apple beheert binnenkort overigens meer van jou (of andere gebruikers) dan je waarschijnlijk lief is, zoals al jouw data betreffende I-tunes aankopen, je I-phone en I-pod data et cetera. Ik waarschuw dus dat op dit moment enige introspectie van het bedrijf wenselijk is, voordat ze dezelfde fouten maken als de bancaire sector. Ja, als deze de fout ingaan, treft dat de hele wereld. Als Apple de mist in gaat, treft dat binnenkort OOK de hele westerse wereld. Tim: met Apple heeft men vaak ook een hele lange verbondenheid, dat is juist zo speciaal aan het merk. Zeer trouwe klanten die bij het product zweren en nooit iets anders kopen. Ik dur f te wedden dat Apple gebruikers langer klant zijn bij het bedrijf dan veel mensen nu bij hun bank zitten!
Prima, ik roep lezers vooral positief, negatief en kritisch te blijven reageren, daar zitten we hier voor!
Gyuri

Mac 7 jaar ago

Waarom altijd Apple vooruit schuiven?
Veel meer bedrijven laten hun producten bij Foxconn in elkaar zetten en die worden vrijwel nooit genoemd.

Verder zou ik van Diederick graag vernemen welk van de genoemde systemen volgens hem een ‘open systeem’ is. Dat vind ik niet bij Windows en ook zeker niet bij Apple.

Jaap 7 jaar ago

Het kiezen van feiten, en die in een suggestieve context neerzetten, is welhaast een vorm van manipulatie. Waar je de banken van beschuldigd. Feiten zijn feiten. En zodra je een oordeel er aan vast suggereert, ben je dan wel goed bezig?

Feit: als het je niet bevalt kun je vele andere merken kopen.

Feit: als je apple spullen vergelijkt met andere merken *van dezelfde kwaliteit* is Apple altijd goedkoper! Apple bied alleen geen goedkope troep zoals alle andere merken naast hun toppers doen.

Feit: als je niet, zoals in de windowswereld gebruikelijk is, je software jat, dan is het heel veel duurder dan een apple configuratie. Let eens op wat je er gratis bij krijgt en wat professionele software kost bij Apple, heel wat minder…

Feit: als jij de beste en bruikbaarste spullen koopt, dan worden de Apple aandeelhouders rijk. Sowhat? Koop Apple aandelen als die bezitters zoveel verdienen, en stem in de aandeelhouders vergadering over de salarissen van het MT.

Deze feiten zijn keiharde feiten. En suggereren ook iets, dat is waar.
Ik doe alleen niet alsof.

Succes, en koop gewoon geen Apple, simpel.

Manta 7 jaar ago

Hey Gyuri,

Mooi, vurig geschreven stuk, maar je plant je wapperend vaandel wel op de verkeerde heuvel. Foxconn is een notoire en hardleerse uitbuiter, dat is heel bekend. Ook is bekend dat vrijwel alle grote elektronica fabrikanten er zaken mee doen. De lijst is lang: Apple, HP, Dell, Lenovo, Intel, IBM, Microsoft, Logitech, Cisco, Motorola, Philips, Amazon, Nokia, etc., etc. Je kunt nauwelijks nog een gadget aanraken dat niet door de handen van een Foxconn medewerker is gegaan. De vraag is niet waarom Apple met zoveel wegkomt, maar waarom jij over dit onderwerp er zo nadrukkelijk Apple uitpikt. Want dat bedrijf communiceert tenminste nog over de gang van zaken bij suppliers en wat ze er aan proberen te doen. Van al die andere klanten van Foxconn hoor je bar weinig, na wat window dressing over corporate responsibility plukt men in oorverdovende stilte de vruchten. En wij? Wij plukken mee, want we willen zoveel mogelijk voor zo weinig mogelijk geld. En dat regelen al die bedrijven voor ons, bij Foxconn.
Er is wel een andere reden om Apple nadrukkelijker aan te spreken dan de rest. In de elektronica industrie is een zodanige race-to-the-bottom opgetreden dat veel hardware fabrikanten weinig winst meer maken. Apple heeft zich daaraan echter altijd onttrokken, maakt megawinsten en zit op 97 miljard cash. Hun kwartaal rapportages zijn voor investeerders een soort financiële porno.
De kwestie is alleen hoe je dat aanspreken zo kunt doen dat het effect heeft.

Gyuri Vergouw 7 jaar ago

Jaap, Manta, dank voor de uitvoerige reacties. Kort wat reacties: 1) er zijn ook andere bedrijven die bij Foxconn afnemen, ook die mag en kan je aanpakken. Dat ontslaat de waarschijnlijk grootste klant van het bedrijf niet om er ook mee aan de gang te gaan, steviger dan wellicht nu het geval is? Zijn er dan geen alternatieven? Dat lijkt mij stug. Het staat overigens ook letterlijk in de social responsibility code van het bedrijf, er is alleen zo weinig van te merken. 2) over de bonussen; natuurlijk kan je aandelen Apple kopen, maar we hadden natuurlijk ook allemaal 5 jaar geleden aandelen van banken kunnen kopen. Ook die stonden bijna allemaal beursgenoteerd en we deden er niets mee, kortom, wij hebben allemaal een verantwoordelijkheid. We kopen Apple of niet, we schrijven er een stukje over en/of we kopen aandelen. Ik heb de eerste twee nu gedaan 3) het is duidelijk dat Apple veel fans heeft, het is een lifestyle geworden. Sommige reacties lijken alsof ik personen persoonlijk heb aangevallen. Absoluut knap als een technologie bedrijf dit losmaakt bij mensen. In mijn ogen ontslaat het echter niemand ervan om kritisch te blijven kijken, ook niet naar Apple, denk ik. Zo is Microsoft vaak de gebeten hond bij Apple liefhebbers, maar je kan ook zeggen dat Bill Gates het meeste geld geeft aan goede doelen, vandaag ook weer honderden miljoenen. Overigens, voor het er op lijkt dat ik een hekel heb aan Apple, ik gebruik zowel Apple als andere merken, van Philips tot en met Microsoft en van Samsung tot HP.
En ik lees net in de krant het volgende:
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2680/Economie/article/detail/3139285/2012/01/26/iPhones-en-iPads-samenstellen-in-China-loodzwaar-en-gevaarlijk.dhtml

Het artikel is ook een zoektocht naar het waarom. Waarom vinden we dit blijkbaar zo normaal en bij banken niet. Ik blijf zoeken! Nogmaals dank voor de reacties.

Marcel 7 jaar ago

In het stuk worden feiten en meningen hopeloos door elkaar gehaald.
Hoewel ik een grote bewonderaar ben van het bedrijf Apple (een groot voorbeeld op bedrijfskundig gebied), ben ik niet per sé een gebruiker van Apple producten. Toch ben ik het sterk oneens met de strekking van het artikel.

De financiële instellingen beheren mijn geld, maar als er stront aan de knikker is dan is ben ik daarvan de dupe (en met mij vele consumenten). Als ik een pensioenverzekering aanga als consument, dan verwacht ik dat ik de verzekering/zekerheid heb dat wat ik bij de totstandkoming van de overeenkomst nog geldig is tegen de tijd dat ik met pensioen ga. Maar als die pensioenverzekeraar vervolgens door wanbeleid mijn zuurverdiende centjes verbrast aan risicovolle beleggingen, dan krijg ik minder pensioen uitgekeerd. Als ik echter besluit om 400 euro aan een iPhone 4G uit te geven, dan krijg ik gewoon een iPhone 4G en niet ineens een iPhone 3G, omdat het bedrijf van mijn geld de verkeerde grondstoffen heeft ingekocht. Ik krijg geleverd wat vooraf is overeengekomen en is gespecificeerd.
Als een bank failliet gaat dan ben ik mijn gespaarde geld (boven een ton) kwijt. Maar mijn hypotheek bij diezelfde bank wordt door een andere bank overgenomen. Kortom, ook hier trekt de consument aan het kortste eind. De vergelijking tussen een elektronicaconcern als Apple (of Samsung) gaat hier dan ook volkomen mank.

Verder zie ik steeds vaker stukken als deze waarin Apple beticht wordt van hypocriet gedrag. Of dat nu gaat om patenten en IP-rechtzaken, uitbesteding, MVO, etc. Ik kan je verzekeren dat Apple op geen van deze vlakken anders acteert dan andere grote elektronicaconcerns, zoals Philips, Sony, Samsung, LG, etc. Toch wordt telkens Apple in de negatieve schijnwerpers gezet. Is dat de kift? Had je liever een iPhone gehad maar was die te duur? Ik wil het gedrag van deze concerns niet goedpraten, maar als je een journalistiek stuk wilt schrijven, check dan je feiten.

Of Apple superieure producten maakt of niet is een discussie waar ik me niet aan ga branden. Apple gebruikers kiezen ook voor het product vanwege de lifestyle die daarbij hoort. En als ze daar extra voor willen betalen: who cares, dat is hun goed recht. Ze etalen ook meer voor een G-Star spijkerbroek dan voor een C&A spijkerbroek. Het is hun geld. Dat heet ruilhandel. Dat is anders bij banken en andere financiële instellingen. Op het moment dat die een slechte dienst leveren dan gaat het niet over een apparaat met een technische levensduur van een jaar of 3, maar om mijn pensioen. Om mijn primaire levensbehoefte. Om mijn inkomen. De maatschappelijke verantwoordelijkheid van een bank of pensioenfonds of andere verzekeraar is derhalve vele malen groter.

De financiële crisis is geheel en al de schuld van bankiers die te grote risico’s hebben genomen, elkaar de hand boven het hoofd hebben gehouden. Dat zou geen enkel elektronicaconcern ooit voor elkaar kunnen krijgen. Ook Apple niet. Sterker nog, de investeringen van bedrijven als Apple en Samsung in innovatie, infrastructuur en nieuwe business is een boost voor vele economieën. En daar mogen de bedenkers daarvan best wel een centje aan verdienen lijkt me.

Marco 7 jaar ago

Feiten en meningen lopen in het stuk door elkaar. Jammer dat de auteur zich liever “dieper in het gat graaft” dan dat toe te geven. De reacties zijn erg duidelijk en netjes, het is geen schande om toe te geven dat je redenatie niet deugdelijk is beste auteur. Je vergelijk een producent van tastbare zaken (telefoons, ipads, pc’s etc) in een ERG concurrerende omgeving met leveranciers van diensten die we verplicht zijn af te nemen.

Vraag jezelf eens af hoe een smart phone er uit zou zien (en welke functionaliteiten hij wel of juist niet(!!!) had als de Abnamro (een gefaalde too big to fail staatsbank) hem had geproduceerd? Juist.

Gyuri Vergouw 7 jaar ago

Marco, prima dat je kritiek hebt, maar gelukkig hoeven we het niet met elkaar eens te zijn.
Welke producten zijn we gedwongen af te nemen van banken? Ik ben nog nooit gedwongen iets af te nemen, nooit eraan gedacht om bij ABN Amro te bankieren of bijv. bij Icesave. Er zijn genoeg keuzes, ook voor de bankencrisis was dit zo (Triodos bank bijv.). Je hoeft geen lening of hypotheek te nemen. Toch? Het artikel is een column, daarin geef je op basis van ‘feiten’ (de cijfers en gegevens komen uit meerdere financiële- en dagbladen en berichten over de bonus van Apple zelf) een mening, zoals jij dat nu ook doet. Prima. Ik vind het wel erg jammer dat er eigenlijk niemand ingaat op de arbeidsomstandigheden in de Chinese fabrieken: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2680/Economie/article/detail/3139285/2012/01/26/iPhones-en-iPads-samenstellen-in-China-loodzwaar-en-gevaarlijk.dhtml Ik ben dus echt niet de enige die er over informeert. Klopt het elders ook allemaal niet? Ik krijg een beetje het idee dat omdat Apple zulke mooie producten maakt, maar daar gaat het artikel dus voor een keer niet over, er geen enkele vorm van kritiek wordt geduld. Jammer. Wellicht helpt druk op Apple, een machtig bedrijf, om de omstandigheden voor arbeiders aldaar te verbeteren. Niemand betwist dat Apple mooie producten maakt, ik ook niet. Ik heb zelf ook een I-pod, I-pad, I-phone en Mac tot mijn beschikking, naast vele andere merken. Ik vind het wel vervelend dat ik nu lees hoe erg het met de rechten van de werknemer in de fabrieken gesteld is, die mijn mooie apparaatje in elkaar heeft gesleuteld. Dat zet me aan het denken. Dat Apple innovatief is of baanbrekend. Geen twijfel over mogelijk. Maar de ogen sluiten voor alles en nog wat? IEen belangrijk punt vind ik ook dat wordt verwezen naar het feit dat ‘andere bedrijven het ook allemaal daar zo doen’. Is dat een sterk argument? Volgens mij gebruikten banken die redenering nou juist ook voorafgaand aan de crisis. Ik zie dus geen reden om ook maar een woord van het verhaal te wijzigen. Ik denk zelfs dat ik Apple er een grote dienst mee bewijs! hgr., Gyuri

john 7 jaar ago

Steve Jobs heeft menig idee gejat van anderen, de i-pad is bijvoorbeeld afgekeken van producten die in de jaren 90 al bestonden. Het besturingsysteem van Apple was ook al afgekeken van XEROX. Steve Jobs had gewoon verstand van marketing en wist veel mensen te hersenspoelen met alle gevolgen van dien. Men vliegt elkaar letterlijk in de haren bij de verkoop van een nieuwe i-phone. Ik vind dat iedere ondernemer een maatschapplijke verantwoordelijkheid heeft of het nu een bank is of een electronicaproducent. Maar ja wat heeft het voor zin om daar over te praten met mensen die Apple boven alles stellen.

Gyuri 7 jaar ago
Maud 5 jaar ago

Mensen doen er tegenwoordig alles aan om mensen de schuld te geven, in dit geval bedrijven. Nu Apple eindelijk bekend is, is er een hoop kritiek. Maar denk je niet dat er miljoenen bedrijven zijn die hetzelfde doen als Apple? Denk je niet dat het erg raar is om dit alleen op Apple af te schuiven?

Toen Apple nog niet bekend was, had niemand kritiek op ze. Toen vonden we dat andere bedrijven schuldig waren.

Gyuri Vergouw 5 jaar ago

Maud, het feit dat er vele andere bedrijven zijn die dit doen, is geen reden om het niet aan de kaak te stellen. Er zijn ook miljoenen mensen die moorden hebben gepleegd (en wat al niet voor verschrikkelijks), dus dan mogen we dat allemaal doen? Apple wil graag voorbeeld zijn, een betere wereld en dat soort dingen, het heet niet voor niets Apple en Atombomb, toch? Er zal vast ook een code of conduct zijn voor het bedrijf, waarin staat dat men eerlijk zaken doet en zo. Als je dat zegt, doe het dan ook, en niet alleen in het rijke westen maar ook in Z-O-Azië en andere gebieden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *