Zaken doen in…..Finland (1)

Net weer terug uit het (erg) hoge Noorden, vanuit The Capital of Northern Scandinavia Oulu en veel hoef ik niet aan dit artikel uit 2008 (26 aug.) toe te voegen. De stad doet alles om de crisis het hoofd te bieden, want de problemen bij Nokia zijn natuurlijk niet aan de high tech stad voorbij gegaan. Free Record Shop heeft in de Scandinavische landen ondervonden wat het betekent als je de markt niet goed kent. Het bedrijf heeft er zich met groot verlies moeten terugtrekken. Begrijpelijk, want de Nordic-markt kent geheel eigen wetten. Ik durf te zeggen dat ik de Finnen nu een klein beetje begin te snappen. Sinds 2003 bezoek ik Finland jaarlijks in het kader van het Oulu Music & Film Festival, natuurlijk met name voor het WK Luchtgitaar. Een van die gekke zomerse bezigheden van die maffe Finnen, die ook activiteiten als het WK sauna, WK-moddervoetbal en het WK-vrouwdragen organiseren. Maar ja, Air Guitar is toch meer creatief en wordt wereldwijd beoefend, en ja, u mag ons feliciteren met de 2e plaats van de Nederlandse deelnemer! Maar wat gaat er verder om in de geest van de Fin? Liggen er kansen? We mogen dan hier denken dat Finland tot Scandinavië behoort, de werkelijkheid is anders. In de meest gangbare definities behoort Finland NIET tot Scandinavië en dat is terecht. De Finse taal is verwant aan het Hongaars en niet aan het Deens of Zweeds, hoewel deze laatste taal ook officieel in gebruik is. Hiermee is al veel gezegd. Het land is anders dan anderen, ingesloten door grootmacht en tegenstander in de 2e wereldoorlog Rusland en voormalig ‘bezetter’ Zweden. De taal is werkelijk onmogelijk te leren of begrijpen, met geen enkele referentie aan ons bekende talen. Het behoort tot het Finn-Oegrisch, dat verder alleen links heeft met het Hongaars, het Wolgograads, het Ests en het Mari.

Kleine talen voor kleine, maar wel trotse en bijzondere volken met een rijke historie en 5,5 miljoen Finnen kunnen dus niet op een hoop gegooid worden. Helsinki is net zo min representatief voor Finland als Amsterdam voor Nederland. Daarom is een bezoek aan universiteits- en high-tech stad Oulu in het hoge noorden een goede compensatie om verder te kijken dan mijn neus lang is.

Een poging de Finnen nu in enkel zinnen te karakteriseren: ze kijken nors, wellicht door de drank inname van de dag ervoor, maar zijn in essentie heel open en vriendelijk als je hier doorheen prikt. Bejegen je de Fin positief en vrolijk dan zijn ze opmerkelijk snel ‘om’ en communiceren ze heel open met je. Ze hebben een fascinatie voor natuur, de dood en mystiek en zijn grote muziekliefhebbers. Van klassiek tot karaoke, de Finnen doen er aan mee. Waar kom je in Europa bloedfanatieke karaoke-zangers tegen, die verschrikkelijk vals zingen, er desondanks compleet in geloven en zelfs tientallen schuifelende bezoekers de dansvloer op krijgen? En waar kan je je in een karaoke taxi laten vervoeren naar de volgende afspraak? Precies!

De Finnen hebben echter ook fantastische klassieke en pop/rock muzikanten. Ze weten daarbij uitstekend de niches te vinden. Daar hebben natuurlijk ook de hele winter voor om dat uit te zoeken, want in de maanden oktober tot mei is er gemiddeld zo’n 3 uur licht per dag. Natuurlijk richt de oudere generatie zich op klassiek en folk (Vaartina), maar vooral in gothic en metal zijn ze meesters. Zoek een niche en je hebt een markt! Een aanpak die ook voormalig elektronica (TV’s/radio’s) concern Nokia succes heeft gebracht! Gothic, tja, in Nederland is dat Within Temptation, je moet er van houden, maar wereldwijd is dat toch vooral Nightwish. En laat dat nu net de publieksfavoriet van het eerder genoemde video-festival te zijn! Omschrijving van een gemiddeld bijbehorend Finse videoclipjes? Veel zwarte aarde (Finland staat voor veenland); mannen met gekke baarden (type Captain Iglo tot Lord of the Rings), vuur en mystieke elfjes. Jammer dat de normaliter veelvuldig voorkomende bossen in dit filmpje ontbreken!

Finland eindigde steevast als laatste bij het Eurovisie songfestival toen verplicht in de landstaal moest worden gezongen, en pas toen hardrockband Lordi (u weet wel, die monsters) in het Engels ging zingen kwam het succes. Hoe gek wij deze band ook vinden, ze is representatief voor de belangrijkste subcultuur van de Finnen: zwarte metal, hardrock en gothic. Overal zie je muziek en kledingwinkels die de fascinatie van de Finnen met andere werelden representeren. Vreemd, maar ja, daar kan ik ook niets aan doen: doodshoofden, elfjes, snoeiharde muziek, zwarte kleding…in ieder geval geen plek om cd’s van Mariah Carey te gaan verkopen. Wat de Free Record Shop dus wel probeerde!

En mocht u denken dat alle Finnen perfect Engels spreken, laat mij u uit een droom helpen. U kunt zich prima verstaanbaar maken in het Fins, misschien zelfs in het Zweeds, maar Engels is zeker in het hoge noorden (Oulu ligt vlakbij de poolcirkel) nog niet aan een ieder gegeven. Een absolute kans voor taal-instituten, want de behoefte is er zeker wel.

In een tweede artikel zal ik nog enkele tips geven: architecten, fotografen en vormgevers opgelet!

5 thoughts on “Zaken doen in…..Finland (1)”

Nienke 12 jaar ago

Leuk om te lezen, ik studeer nu voor het 2e jaar in Finland en herken er veel in. Ik woon zelf in Jyväskylä en gelukkig is daar meer licht dan in Oulu. Dat Mariah Cary niet verkoopt ben ik niet helemaal met je eens, maar wat er verkocht wordt van de popmuziek, wordt in warenhuizen verkocht. In Jyväskylä is 1 cd zaak, en wat daar vooral verkocht wordt is gothic, rock, metal en jazz (ook geliefd bij veel Finnen). Finnen zijn gesloten, maar zeker de moeite waard om je best voor te doen om ze te leren kennen.

Arjan 12 jaar ago

Ik heb zelf ook in Jyväskylä gestudeerd en Finland zal altijd een stukje van mijn hart vasthouden.

De Finnen zijn een geweldig volk, maar je zal even de moeite moeten nemen om ze te leren kennen. Finland zelf is zo ontzettend mooi… water, bos… en oneindige vlakten in het noorden.

De taal is moeilijk, maar absoluut niet onmogelijk om te leren. Ik heb slechts een half jaar mogen studeren in Finland, maar sprak de taal al redelijk, maar met de Engelse taal kon ik me overal redden.

Kortom een supermooi land met een geweldige bevolking!

Hans Zwaga 12 jaar ago

Leuk deze berichtjes over Finland te lezen. Ik woon en werk nu 7 jaar in Kemi wat 100 km. noordelijker ligt dan Oulu. De wereld mag er hier dan wat leger uitzien maar dat wil nog niet zeggen dat Finland moeilijk zou zijn.

Finnen zijn gesloten maar zeker niet "closed minded". Het voorbeeld van Lordi mag illustratief zijn, maar er zijn veel meer voorbeelden van open-mindness te vinden.

Dat Helsinki niet Finland is lijkt me een open deur. 800 km verschil laat daarover geen twijfel bestaan. Daarmee is tevens aangegeven dat bedrijven Finland beter niet beschouwen als EEN land. Dat kun je in Nederland ook beter niet doen want het maakt toch een verschil of je in Friesland woont of in Limburg, nietwaar. Om maar niet te spreken van "boven en onder de rivieren"

"Hokjes-denken" lijkt zeker een overbodig zaak.

Finland is een geweldig land met enorme mogelijkheden voor innovatieve bedrijven die bereid zijn "out-of-the box" te denken.

Terecht wijzen de mailtjes op het communicatie (=taal) probleem. Ook hier weer een aantal gemeenplaatsen die wat sarcasme krijgen. Fins en Hongaars, de verwantschap laat ongeveer een tiental woorden als vergelijkbaar zien. Niet meer  Grammaticaal, didatisch en syntactisch verschillen ze als zwart en wit. Wikipedia is een goede encyclopedie maar niet meer dan dat.

Engels is eigenlijk niet zozeer het probleem. De manier waarop het taal onderwijs in het Noorden van Finland althans plaatsvindt is vergelijkbaar met mijn middelbare schooltijd (1956-1964, langzame leerling :)). Dus beter een keer gekeken naar de oorzaken en niet naar het gevolg.

Ik doceer zelf al 7 jaar aan de Engelstalige afdeling van de Hogeschool van Kemi-Tornio en kan dus vanuit direct ervaring spreken dat vele Finnen de Engelse taal meer dan voldoende beheersen. Evenwel, de spreekvaardigheid is nooit een educatief doel geweest. Maar als je Finnen beter kent en zoals een van de mailtjes beschrijft "erdoorheen prikt" is er geen enkele probleem. Ik voel hier een beetje arrogantie die niet bijdraagt tot een beter wederzijds begrip,
Misschien wel de fout van Records Shop. Wie weet mag het zeggen.

Gyuri Vergouw 12 jaar ago

Hans, leuk om directe ervaringen te lezen van een Nederlandse ex-pat in Finland. Het feit dat je leraar Engels bent is voor mij wel een  bewijs voor mijn stelling dat er behoefte is aan taalonderwijs in het Engels. natuurlijk is het zo dat de zakelijke contacten, die in Oulu en elders, vaak meer dan voldoende Engels spreken of schrijven. Maar het komt mij toch regelmatig voor dat mijn Engelse vragen tot verbazing en weglopen leiden (kan ook aan mij liggen, natuurlijk ;-)). De taalovereenkomst met het Hongaars is in zoverre bijzonder, dat ik mij als half-Hongaar soms 'thuis' waan, want de klank van beide talen is wel degelijk hetzelfde. Ik had begrepen dat er maximaal 10 woorden gelijk lijken, en op wikipedia staat een mooie lijst. Ik ben ze nog niet tegengekomen. De eerste keren dacht ik echt in Hongarije te zijn beland, maar dat men een andere taal was gaan spreken! Sarcasme is niet een stijlfiguur die ik op mijn site graag hanteer, als dat zo is overgekomen, was dat niet de bedoeling. Het Engels van Nederlanders is namelijk in veel gevallen nog veel belabberder dan dat van menig Fin, laat dat duidelijk zijn! Ook ik heb de ervaring dat achter de gesloten lijkende facaden van de Finnen zeer veel moois te vinden is…ook ik ben fan van ze geworden. Dank voor de uitvoerige reaktie en wellicht tot ziens in het hoge Noorden, heb net begrepen dat het er vandaag aardig fris is geworden. vg Gyuri

Hans Zwaga 12 jaar ago

Hi Gyuri.

Bedankt voor je reaktie. Even wat rechtzetten. Ik werk weliswaar in een Engelstalige omgeving maar ben geen talen leraar. Mijn vakgebieden zijn: Marketing, Management en Internationalisatie van bedrijven.

Ik werk ook veel met het MKB waardoor er een volsterkt andere beeld van Finland en Finnen is ontstaan dan datgene wat veelvuldig wordt gepubliceerd.

Uiteraard ben je welkom wanneer je weer eens deze kant op komt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *