Rubriek: Leiderschap

Het George Clooney-effect (1)

 

Het dodo effect

Over gedragsverandering in organisaties

De goed uitziende en strak in het pak zittende politicus wordt op zijn woord geloofd, terwijl hij in het verleden toch vaak beloftes heeft gedaan die niet zijn nagekomen. De knappe spreker krijgt uitstekende beoordelingen, zelfs als blijkt dat zijn verhaal erg ‘dun’ qua inhoud is. En het aantrekkelijke, maar niet zo aardige, fotomodel wordt gezien als rolmodel. Hoe kan dat? De voorbeelden zijn samen te vatten onder de benaming ‘halo-effect’, een verschijnsel waarbij een bepaalde kwaliteit van een individu de suggestie wekt dat andere kwaliteiten eveneens bij deze persoon aanwezig zijn. Het begrip is afgeleid van het Engelse woord halo dat heiligenkrans betekent.

 

Het verschijnsel is voor het eerst geformuleerd door de psycholoog Edward Thorndike in 1920. Sindsdien wordt het halo-effect met grote regelmaat onderzocht, juist omdat het fenomeen zo halsstarrig en oneerlijk lijkt. Het tegenovergestelde effect bestaat eveneens en wordt het ‘horn-effect’ genoemd, vrij vertaald ‘duivelshoorneffect’. In dit geval wordt het oordeel van de waarnemer over een persoon negatief beïnvloed door de aanwezigheid van een (voor de waarnemer) ongunstig aspect bij deze persoon.

Projectmanagement: Paradox van Cobb (3, afronding)

Over gedragsverandering in organisaties

Over gedragsverandering in organisaties

Het afsluitende deel 3 van de Paradox van Cobb, over projecten die volledig uit de hand lopen terwijl we het toch allemaal zo goed bedoelen.

De Nederlandse overheid kent een woelige geschiedenis met ICT-projecten. Tijdens een interim-opdracht kwam ik in contact met de manager op een ministerie die de verantwoordelijkheid droeg voor een project dat tot op dat moment al honderden miljoenen had gekost. Zonde van het geld, want de nieuwe minister had bij aantreden besloten de organisatie te gaan ‘kantelen’, waardoor alle investeringen teniet werden gedaan en men weer opnieuw kon beginnen. Althans, dat was de lezing van de leverancier.

Boek van de week

Opleidingen

Bekijk alle opleidingen

Projectmanagement: De paradox van Cobb (deel 2)

Over gedragsverandering in organisaties

Over gedragsverandering in organisaties

De Afsluitdijk was binnen budget en drie jaar eerder dan gepland klaar. Zonder software, hardware en het woord logistiek moest nog worden uitgevonden. Hoe kan het dat we de vaardigheid van succesvol projecten managen volledig lijken kwijt te zijn geraakt? Deel 2 van Projectmanagement: De paradox van Cobb.

Van Aken stelt dat aandacht geven aan de kwaliteit van leidinggeven van veel groter belang is voor projectsucces dan allerlei beheersinstrumenten. Projectsucces wordt eerder via leiderschap dan via management bereikt. Zijn proefschrift kan worden samengevat in de volgende vier kernpunten: instrumentgebruik hangt negatief samen met het succes van projecten; de werkstijl draagt positief bij aan het succes van projecten; bij doelgericht werken is weinig instrumentarium nodig om succes te bereiken; en als laatste, in grijpbare projecten staat veel structurering succes juist in de weg.

Vacatures

Manager Geotechniek (Utrecht)

Voor de vestiging Utrecht van een snel groeiend innovatief en eigentijds Ingenieursbureau zijn wij op zoek naar een enthousiaste, commerciële en communicatief vaardige Teamleider Geotechniek d... Bekijk alle vacatures

Advertorial

Projectmanagement: De paradox van Cobb

Over gedragsverandering in organisaties

Over gedragsverandering in organisaties

‘We weten waarom projecten mislukken, we weten ook hoe we dat in de toekomst kunnen voorkomen, waarom komt er dan geen eind aan de mislukkingen?’ Dit is in essentie de gedachte van de paradox van Cobb. De paradox komt voort uit een vraag die Martin Cobb in 1995 stelde tijdens een vergadering van het Canadese secretariaat van de Treasury Board, waarbij overschrijdingen bij grote projecten ter sprake werden gebracht. Cobb was hiervan toentertijd CIO (Chief Information Officer). De Treasury Board is de enige wettelijke overheidsinstantie in Canada die zich bezighoudt met onderwerpen als accountability, ethiek, controlling en financieel management en valt rechtstreeks onder het kabinet. De Board bestaat in ieder geval uit de minister van Financiën, terwijl ook diverse andere ministers deel uitmaken van dit gezaghebbende comité. De uitspraak van Cobb leidde tot veel discussie en wordt nog steeds regelmatig aangehaald als weer eens een groot project te laat, te duur of met slechte kwaliteit wordt opgeleverd. Waarom blijkt de controle op grote projecten vaak niet meer dan een ‘wassen neus’ te zijn, ondanks allerlei moderne hulpmiddelen en technieken?

Net verschenen – Het dodo-effect: managers zijn vreemde vogels

Het Dodo-effectDit is een origineel persbericht

Bijna dagelijks worden we geconfronteerd met wantoestanden binnen organisaties. Van de fraude met emissiegegevens bij Volkswagen tot de teloorgang bij Imtech. Managers laten zich vaak verleiden tot gedrag dat vooral het eigenbelang dient, maar tegelijkertijd het belang schaadt van medewerkers, klanten en de organisatie.

Waar het adviesvak en de managementliteratuur vaak om dergelijke problemen heen draaien, wordt in het boek Het dodo-effect van Gyuri Vergouw de koe bij de horens gevat. Het boek gaat dieper in op weinig besproken onderwerpen als jaloezie en rouwverwerking op de werkplek, incompetentie van managers, egotripperij en graaigedrag. Vaak herkenbaar, soms pijnlijk, af en toe hilarisch, maar gelukkig ook met oplossingen vanuit de dagelijkse praktijk. Het dodo-effect is gebaseerd op 25 jaar advies ervaring en jarenlang onderzoek en publiceren over managementvraagstukken. Vergouw selecteerde gedrag dat bijna dagelijks voorkomt, maar in de managementliteratuur zelden aan bod komt.

Verkorte inhoudsopgave

1. De Hofhouding

2. Oorlog en Vrede

3. De Onzichtbare Organisatie

4. Trots en Vooroordeel

Over de auteur: Gyuri Vergouw is econoom en heeft een zeer uiteenlopende loopbaan, bekend als professor Penalty, organisator van het NK Luchtgitaar, (cultureel) ondernemer en bestuurder/ toezichthouder. Hij is al ruim 25 jaar actief als adviseur en ontving de Professionaliseringsprijs van de Vrije Universiteit voor zijn blijvende bijdrage aan het Nederlandse adviesvak. Hij is auteur van diverse bestsellers op het gebied van management en sport: onder andere De Strafschop (2000), Commitment (2013) en Bondscoach! (2014).

Quote ‘Mensen zijn vreemde wezens, maar we lijken onszelf in gekte en irrationaliteit te overtreffen als we samenkomen in organisaties’, aldus Vergouw. ‘Terwijl wereldwijd wordt gezocht naar oprecht leiderschap, zien we in de media regelmatig dat leiders en managers er vooral op zijn gericht de eigen positie te versterken. Dat leidt tot zowel bewust als onbewust afwijkend gedrag dat ons blijft verbazen. Soms met positieve, maar helaas vaker met grote negatieve gevolgen voor organisaties en de medewerkers.’

Bestelinformatie: isbn 97890244038514 | 184 pagina’s | paperback en gratis-ebook| € 20,00

Lees meer over gedragsverandering in mijn boek ‘Het dodo-effect, over gedragsverandering in organisaties’. U kunt het boek hier bestellen: Managementboek, Bol.com en Boom/Nelissen of bij de beter gesorteerde boekhandel.

 

Imtech: de koe in de kont kijken

Het faillissement van Imtech is uitgesproken. De directie wil niet doen aan zwartepieten (wie nog wel in deze tijd) en stelt dat we niet achteruit moeten kijken naar de fouten, maar naar de toekomt. Kortom, we moeten de koe niet in de kont kijken. Lekker makkelijk. Want die is er niet meer voor Imtech. Dit is ondernemen op andermans kosten zonder zelf verantwoordelijkheid te willen nemen. Aan de medewerkers heeft het niet gelegen, wellicht ook niet aan Gerard van der Aast en zijn management team, die een in essentie failliete boel overnamen na het vertrek van René van der Bruggen. Maar wie wil ondernemen zonder risico te lopen, moet Monopoly gaan spelen, geen directeur worden van een beursgenoteerd bedrijf. Waarom hebben topmanagers zoveel moeite met het zoeken naar oorzaken en naar het verantwoordelijk stellen voor miskleunen van managers? Men wil en verwacht zelf altijd ‘afspraak is afspraak’, verantwoordelijkheidsgevoel,  commitment en betrokkenheid van de medewerkers. Maar als het misgaat, is men verdwenen of gaat men met pensioen. Waarom doet dit gedrag mij zo denken aan Cees van der Hoeven en zijn ontluisterende rol bij Ahold of aan de LIBOR-affaire bij Rabo? Mijn motto als stadsjongen: je moet de koe in de kont en in de bek kijken!

Cruijff is een Rijnlander, Van Gaal een Angelsaks

Bondscoach coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Bondscoach coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Het zal weinigen zijn ontgaan dat de verhoudingen tussen Johan Cruijff en Louis van Gaal op zijn zachtst gezegd ‘koel’ zijn. Dat is ‘logisch’. Er worden vele mogelijke oorzaken genoemd maar ik beschrijf een fundamenteel denkverschil tussen beiden dat tot op heden geen aandacht heeft gekregen. In mijn ogen is Johan Cruijff in zijn denken en doen namelijk een typische Rijnlander, terwijl Van Gaal een bijna spreekwoordelijke Angelsaks aan het worden is. En dat leidt onvermijdelijk tot problemen. Niet alleen in het voetbal. Het voetbal biedt echter ook een verrassende oplossingsrichting.

Compassie

Krak‘Bij ons in het Oosten noemen we de zakelijke Randstad “‘The Killing Fields” ‘. Een citaat van een manager die ik onlangs sprak. Zou het echt zo erg zijn? Waar is de compassie gebleven in organisaties? Heeft de crisis er zo in gehakt dat er alleen nog maar gedacht wordt aan de aflossing van de hypotheek of aan het veiligstellen van de eigen positie? Patiënten klagen steen en been over de onpersoonlijke behandeling door de specialist. Ontwikkelingslanden laten we aan hun lot over: eigen schuld, dikke bult? Kunnen en willen wij ons nog invoelen in de positie van klanten, patiënten, kortom, van onze medemensen?

Afspraak = Afspraak

Commitment, de belofte van betrokkenheid en bevlogenheid in organisaties. Vergouw

Commitment, de belofte van betrokkenheid en bevlogenheid in organisaties. Vergouw

Waarom blijven we worstelen met ‘afspraak is afspraak’?  Iedereen wil het, iedereen begrijpt het belang ervan, maar uiteindelijk modderen we toch liever maar door en we zien wel wat er van komt. Hoe kan dat? Ik heb in de dagelijkse praktijk en tijdens mijn onderzoek voor mijn publicatie over ‘Commitment’ kunnen ondervinden hoe op een statement als ‘afspraak is afspraak’ wordt gereageerd. Men onderschrijft het belang ervan, men erkent de kracht die erin besloten ligt, maar men vindt het vaak, net als commitment, (te) confronterend. Dan wordt het opnemen van ‘afspraak is afspraak’ in beleidsnotities of codes of conduct al snel holle management-retoriek. Wat is de oplossing?

Leiderschap met emotie en commitment

Commitment, de belofte van betrokkenheid en bevlogenheid in organisaties. Vergouw

Commitment, de belofte van betrokkenheid en bevlogenheid in organisaties. Vergouw

De emotionele binding van managers en medewerkers met een project of organisatie is van cruciaal belang, of zoals managementgoeroe Tom Peters zegt: ‘Mensen kunnen serieuze emotie, commitment en energie ruiken van een kilometer afstand.’ We missen dat commitment echter in het dagelijks leven: wat wil je als we dagelijks te horen krijgen dat men ‘er nog even naar gaat kijken’, ‘het meeneemt en er later op zal terugkomen’ of ‘het echt heel erg interessant vindt’. De vrijblijvendheid straalt er vaak van af. Dat voelen we, dat merken we. En dat terwijl we juist managers, medewerkers, sporters en trainers zoeken met waarachtige authenticiteit, betrokkenheid en bevlogenheid. Mensen met hart voor de zaak die ‘er voor gaan’.